We hebben de contrasten van de natuur nodig

Om meer te weten te komen over de essentie van een mooie natuurbeleving, hebben we Jon Lindberg uitgenodigd voor een gesprek over ‘jungle-tv’, innerlijke stemmen, rust en verdieping in de natuur. Alleen, of samen met anderen.

Als je het tv-programma ‘Alene i Vildmarken’ op DR1 hebt gezien, herinner je je Jon Lindberg misschien nog uit het eerste seizoen in 2017. Hij was degene die tot zijn grote verrassing en vreugde zes intacte blikjes bier vond die waren aangespoeld in het ruige terrein van Noord-Noorwegen. Daar overleefde hij 45 dagen op eigen kracht, wat hem de titel van winnaar van het programma opleverde.

Jon is sindsdien op het natuurspoor gebleven. Tegenwoordig zet hij zich in om anderen te inspireren om de natuur te omarmen. We hebben hem daarom gevraagd wat de natuur te bieden heeft en hoe je die het beste kunt beleven.

Jon, wat kan de natuur?

“Nou, het hoeft natuurlijk helemaal geen overlevingssituatie te zijn. Je kunt ook gewoon de natuur in gaan en de rust ervaren. Ga een paar uur bij een meer zitten. Laat de tijd voorbijgaan, word koud – en ga dan naar binnen om weer op te warmen. Zo simpel is het. Je zult merken dat je energie en creativiteit terugkeren.

Maar nu heb je het over overleven en de wildernis. Is minder dan dat niet genoeg?

Naast mijn werk besteed ik ook veel tijd aan het delen van foto’s van mijn vele tochten in de natuur. Dat is voor mij een creatieve uitlaatklep, waar ik foto’s mag maken van dingen die mij persoonlijk inspireren en kan schrijven zoveel ik wil. En dan maak ik ontzettend veel wandelingen met mijn lieve hond en mijn vriendin.

Het punt is dat je moet proberen je eigen ideeën en vaardigheden te gebruiken; en je eigen handen. Het is heerlijk om een wandeling in het bos te maken, maar ik raad je ook aan om meer te doen dan dat. Waag je eraan om iets te maken met wat de natuur je te bieden heeft. Dat kan van alles zijn, van het bouwen van een schuilplaats voor de nacht of het maken van een lekker kampvuur, tot het vlechten van een stuk touw van plantaardig materiaal, het snijden van een figuurtje of het plukken van een boeket wilde bloemen. Dit alles zal je contact met de natuur via je zintuigen versterken. En dat is eigenlijk het sleutelwoord: gebruik je zintuigen. Kijk, ruik, proef, luister en voel de planten, de dieren, de aarde, het water – alles.”

> Je bent gewend om alles op een presenteerblaadje aangeboden te krijgen. Maar daar ben je eigenlijk niet beter mee af.

Jon Lindberg is door en door een natuurmens. Hij houdt van het pure natuurleven zonder dak boven je hoofd, waarbij je zelf bouwt, verzamelt en snijdt wat je nodig hebt om te overleven. Maar minder kan ook. De natuur is namelijk niet alleen voor de doorgewinterde enthousiastelingen. De natuur heeft iedereen die rust, aanwezigheid en verdieping zoekt – en die misschien ‘zijn eigen stem’ weer wil vinden, zoals Jon het noemt – heel veel te bieden.

Wat raad je verder aan om te doen als je in de natuur of dicht bij de natuur bent?

Als je de natuur tot je beschikking hebt, moet je op ontdekkingstocht gaan. Dat is het belangrijkste. Ga het dichte naaldbos in. Beklim de hoogste heuveltop die je kunt zien. Loop rond het meer, volg het beekje zo ver als je kunt, zoek een mooie tak, zoek een steen, een gewei, zoek van alles en nog wat … En voel dan de rust die je omhult terwijl je dat allemaal doet. Luister naar de geluiden van de natuur, de dieren, de planten, de wind en het water. Ruik het allemaal. Voel hoe het allemaal tot je doordringt, en je wordt omhuld door rust.

Zijn we onze band met de natuur kwijtgeraakt, denk je?

Dat is waarschijnlijk heel individueel. Maar in het algemeen zou ik zeggen dat we het vaak erg comfortabel hebben. Toch moeten we proberen koud, nat en door de wind geteisterd te raken. Waarom? Omdat dat de zorg voor onszelf in ons aanwakkert. En onze zorg voor elkaar. Dat schept banden. Daarom is mijn boodschap heel duidelijk: maak gebruik van de herfst, maak vooral gebruik van de winter, en maak gebruik van de lente!

Volgens Jon Lindberg is de natuur niet alleen voor de zwoele zomeravonden. Integendeel zelfs. De natuur biedt ons de contrasten die we in ons leven missen, dat anders ongelooflijk eentonig kan worden. Het contrast tussen kou en warmte, doorweekt raken om daarna weer droog en warm te worden. Echt fysiek uitgeput raken, om daarna uit te rusten. Ons leven kan arm zijn aan dergelijke contrasten, meent Jon Lindberg, en daar zijn we niet beter van.

Je pleit er ook voor dat wij mensen wat meer tijd alleen doorbrengen. Waarom is dat?

“Nou ja, allereerst wil ik zeggen dat eenzaamheid iets heel vervelends is, en het is zeker niet goed om eenzaam te zijn. Maar ik ervaar dat het heel goed kan zijn om een beetje alleen te zijn. Vooral voor drukbezette mensen met gezinnen en banen die week na week de hele dag vullen. Als je je in die situatie bevindt, raad ik je aan om 2-3 dagen helemaal voor jezelf weg te gaan en weer in contact te komen met je eigen stem.

> Het ontbreekt ons aan niets, en dat is ons probleem.

Je eigen stem …?

“Ja, we hebben de neiging om ons hoofd voortdurend te vullen met de stemmen van anderen. We checken constant sociale media, we luisteren naar de radio of podcasts in de auto of op de fiets, we kijken tv en praten met vrienden en collega’s. Op die manier worden we voortdurend gevuld met de stemmen van andere mensen. En al die stemmen vertellen je wat je van het leven moet verlangen. Ze vertellen je wat je behoeften zijn. Ze zeggen bijvoorbeeld dat je een mooie woning moet hebben met mooie meubels en een fijne auto. Dat je nieuwe kleren moet kopen en sushi en goede witte wijn voor het weekend …

Mijn advies is: ga er even tussenuit en luister twee tot drie dagen naar je eigen stem. En neem geen goed boek mee! Vermijd de tv en je mobiel. Dan zul je het vanzelf zien. Je zult gaan ontdekken en nadenken over wat je eigen behoeften eigenlijk zijn. Je merkt bijvoorbeeld wat je mist. Velen zullen merken dat ze hun naasten missen. Je mist je auto of je robotmaaier niet. Je gaat nadenken over waarom je eigenlijk leeft zoals je doet. Als het mijn kinderen zijn en niet mijn auto die ik mis, waarom besteed ik dan zoveel tijd aan werken, zodat ik die mooie auto kan betalen, in plaats van wat meer tijd met mijn kinderen door te brengen?

Lees ook: 5 uitrustingsaanbevelingen voor wie graag meer de natuur in wil

Het tweede voordeel van alleen zijn is dat er niemand is die je vertelt wat je moet doen. Geen verplichtingen. Blijf je de hele nacht wakker, of ga je graag vroeg naar bed en sta je bij zonsopgang op? Wat is het antwoord als alleen jijzelf de beslissing neemt? Het zou een mensenrecht moeten zijn om minstens één keer per jaar even alleen te mogen zijn. Je hebt vast een goed leven, maar je komt er nooit achter wat echt belangrijk voor je is als je nooit alleen bent. Als je even alleen bent, kun je je behoeften op een rijtje zetten.”

Oké, maar tijd voor jezelf is één ding. Samen zijn met anderen is iets anders. Kan de natuur hier ook iets aan bijdragen …?

Ja, absoluut! Het gaat er weer om dat wanneer je de natuur in gaat, weg van de mentale snelweg waar je voortdurend over raast, je elkaar op een andere manier waarneemt. Nogmaals wil ik pleiten voor het samen iets creëren. De natuur creatief gebruiken en er op ontdekkingstocht gaan. En dat is het allerbest als het geen 25 graden is en de zon niet schijnt. We hebben het nodig dat de natuur ons comfortgevoel een beetje uitdaagt. Als we de kou, de wind en de regen ervaren, voelen we de contrasten veel sterker wanneer we daarna weer droog en warm worden met een kop warme chocolademelk. Dat wekt onze zorg voor onszelf en voor elkaar op. De ‘jungle-tv’ (een kampvuur, red.) kan ons op een heel andere manier met elkaar verbinden dan de tv die we thuis in de woonkamer hebben. Dat weet iedereen die het heeft meegemaakt.

Dus je moet er gewoon op uit gaan.”