De visie van de architect op de invloed van licht en esthetische duurzaamheid op het vakantiehuis

Geluiden, licht en zintuigen worden in het drukke dagelijkse leven niet geprikkeld, en het vakantiehuis is volgens architect Jesper Kusk een van de manieren om dichter bij de natuur te komen. We zoeken de natuur op als we naar ons vakantiehuis gaan, maar hoe kun je vakantiehuizen ontwerpen die respect tonen voor de natuur waarin ze staan?

Kun je iets vertellen over wat je dagelijks doet?

Dagelijks werk ik als architect in mijn eigen architectenbureau. Ik hecht veel waarde aan de kwaliteit van het licht en wil graag dat het buitenleven en de werkdag met elkaar worden verenigd. Daarom hebben we gewerkt aan het ontwerpen van werkpaviljoens die de zomer kunnen verlengen en de grens tussen binnen en buiten doen vervagen. Dat is spannend, want het is iets waar architecten al generaties lang naar streven. Ik heb meegewerkt aan allerlei soorten bouwprojecten, van kinderdagverblijven tot universiteitsgebouwen, milieucentra en heel veel kantoorgebouwen, dus ik heb eigenlijk alle functies, afmetingen en schalen van de bouw wel eens aangeraakt.

Ik heb jarenlang bij enkele grote architectenbureaus gewerkt, maar het project bij Følle Strand was de aanleiding die me ertoe bracht de sprong te wagen als zelfstandig architect. En nu ik voor mezelf ben begonnen, heb ik ontdekt dat gemeenschappen voor mij in het dagelijkse werk veel belangrijker zijn dan de omvang van het project.

Ik word gedreven door het creëren van plekken waar sociale interactie plaatsvindt, waar mensen elkaar ontmoeten en waar ruimte voor het hart ontstaat. Ik ben altijd op zoek naar die plek waar het sociale leven en de energie in het project zichtbaar zijn. Voor mij geeft het ontwerpen van een klein huisje net zoveel voldoening als een heel groot project, zolang er maar goede waarden en intenties achter het project schuilgaan – waarden waar we achter kunnen staan wat betreft materiaalkeuze, kwaliteit en duurzaamheid. Mijn collega’s en ik bouwen altijd met de ambitie dat het iets is dat vele jaren mee kan gaan.

> Ik word gedreven door het creëren van plekken waar sociale interactie plaatsvindt, waar mensen elkaar ontmoeten en waar ruimte voor het hart ontstaat.

Wat kenmerkt vanuit jouw perspectief een goed vakantiehuis?

Als ik het heel algemeen bekijk, is een goed vakantiehuis een plek waar je even kunt ontsnappen aan het drukke dagelijkse leven. Even afwisseling krijgen en rust vinden. Een veilige omgeving creëren. We worden steeds meer stadsmensen, en daarom gebruiken we het vakantiehuis om er even tussenuit te gaan en terug te keren naar de natuur. We willen graag weer in contact komen met de natuur, en daarom gaat het erom de natuurlijke band tussen mens en natuur te herstellen en te versterken. Het vakantiehuis biedt immers een kans om dat te realiseren – ze liggen immers meestal op schilderachtige plekken, en door de uitzichten vanuit het vakantiehuis zorgvuldig te bepalen, kun je de natuur die je dichtbij wilt hebben mooi in beeld brengen. We moeten die nauwe band met de natuur creëren; een plek met veel daglicht, waar je even tot rust kunt komen. De architectuur moet de wens ondersteunen om naar buiten te gaan, waar beschutting is, waar de zon schijnt en waar je beschermd bent tegen de regen. Kortom, een goed vakantiehuis is voor mij een plek waar je dicht bij de natuur bent en waar je kunt ontspannen.

Je bent bezig met een vakantiehuisproject aan Følle Strand. Hoe gaat het daarmee?

Het vissershuisje aan Følle Strand is hier in de nazomer bijna voltooid, en het project betekent heel veel voor mij. Toen Henrik, de eigenaar van het vakantiehuis, me het perceel liet zien, maakte ik duidelijk dat als je daar zou gaan bouwen, je ook verplicht was om het goed te doen. Als architect vond ik het belangrijk om te luisteren naar de behoeften en wensen van Henrik en daarnaast te proberen de plek en zijn geschiedenis te begrijpen. Het is immers kenmerkend voor de Deense kust dat er veel vissershuisjes staan, en ik vond het essentieel om dit verhaal in de architectuur te verwerken. We hebben veel verschillende oplossingen bekeken en verschillende invalshoeken onderzocht. Waar is er goed daglicht? Waar kunnen we gezellige hoekjes creëren? En welke uitdagingen zijn er als je zo dicht bij het water bouwt? Het vakantiehuis is een interpretatie geworden van de oude vissershuisjes, waarbij de drie wooneenheden verspringend ten opzichte van elkaar staan, zodat er zowel buiten als binnen nissen en gezellige hoekjes ontstaan.

> Ik geloof dat verblijf en activiteiten in de natuur de gezondheid en levenskwaliteit van mensen versterken, dus hebben we veel tijd besteed aan het binnenhalen van daglicht en frisse lucht in het vakantiehuis.

Welke dromen en behoeften moesten in het vakantiehuis bij Følle Strand worden vervuld?

Henrik had slechts 46 vierkante meter tot zijn beschikking, dus moesten we creatief denken wat betreft de indeling van de ruimtes. Hij droomde van een plek waar het gezin samen kon zijn, terwijl kleine nissen en hoekjes tegelijkertijd de mogelijkheid boden voor tijd voor jezelf. Door de opzet van het vakantiehuis als drie kleine vissershuisjes kun je in één ruimte de hele nacht met vrienden kaarten zonder de rest van het gezin te storen, en als je de volgende dag even je hoofd leeg wilt maken, kun je het keukengedeelte afsluiten, zodat de rest van het gezin ongestoord verder kan gaan met hun bezigheden. Het is de bedoeling dat alles in elkaar overvloeit wanneer de schuifdeuren openstaan, maar dat je ook afscheidingen kunt maken als je van wat tijd voor jezelf wilt genieten met een goed boek.

Følle Strand wordt gekenmerkt door het uitzicht op zowel de ruïne van Kalø Slot als de baai van Århus. Het was daarom volkomen vanzelfsprekend dat er in beide richtingen hoekramen moesten worden geplaatst, zodat de natuur een deel van het huis werd. Ik ben ervan overtuigd dat verblijf en activiteiten in de natuur de gezondheid en levenskwaliteit van mensen versterken, dus hebben we veel tijd besteed aan het binnenhalen van daglicht en frisse lucht in het vakantiehuis.

We hebben de weinige vierkante meters ruimte optimaal benut, zodat alle raamkozijnen als verblijfsruimte fungeren en er in het huis geen gangruimtes zijn die niet als leeshoekje of zitplaats kunnen worden gebruikt. We hebben erover nagedacht alsof het een schip was – alle ruimtes moeten zo worden gebouwd dat er veel verschillende soorten activiteiten mogelijk zijn. De beperkte ruimte vormde een spannende uitdaging bij de bouw op Følle Strand, omdat het gezin zulke specifieke behoeften heeft voor hun verblijf in het vakantiehuis. De akoestiek moest onder andere zo goed mogelijk worden geregeld vanwege de grote glaspartijen, en daarom is er hout gebruikt op de muren, vloeren en plafonds. Dat zorgt voor een bijzondere geur en een aangenaam binnenklimaat, want het voelt warm aan en ziet er warm uit. Het haalt de druk uit het hectische dagelijkse leven. Het geeft een gevoel van rust.

In de badkamer is er één dakraam dat zich over de gehele breedte van de ruimte uitstrekt, zodat het voelt alsof je de hele hemel boven je hebt terwijl je in bad zit, en tegelijkertijd kun je de ruimte goed luchten. Door overal in het huis grote ramen te plaatsen, wordt een goed binnenklimaat gegarandeerd en bovendien zijn ze energiebesparend, omdat ze de warmte de hele winter vasthouden.

Waarom een architect inschakelen bij een vakantiehuisproject?

Nou, als je ervoor kiest om een architect in te schakelen, kun je een totaalproject op maat krijgen dat aansluit bij je behoeften en dromen – dat krijg je niet bij een standaardbouwer. Een architect verdiept zich in de locatie en de geschiedenis van de plek waar gebouwd gaat worden. Het is natuurlijk belangrijk dat de architect begrijpt met wat voor soort klant hij te maken heeft en wat voor leven er in het huis geleefd zal worden. Daarom maak ik als architect veel schetsen, waar ik in werkelijkheid misschien niet in geloof – ik doe het om er helemaal zeker van te zijn dat ik niets over het hoofd zie. Had het vakantiehuis rond moeten zijn? Dat kan ik natuurlijk alleen maar bepalen als ik het op papier heb gezien. Er is geen standaardoplossing – je moet het huis ontwerpen waar de klant van droomt, want anders kun je het net zo goed laten zitten. Ik vind niet dat je mensen een pak moet aantrekken dat ze niet past.